پشت پرده ی استعفای دو مقام امنیتی افغانستان

با آن که دو هفته از استعفای امرالله صالح و حنیف اتمر از پست ریاست امنیت ملی و وزارت داخله، می گذرد؛ اما هنوز سوال های مبنی بر دلیل استعفای این دو مقام امنیتی، باقیست.

روز یک شنبه، 16 هم جوزا، حنیف اتمر و امرالله صالح، دو مقام بلند رتبه ی امنیتی افغانستان، از پست هایشان کناره گیری نمودند.

اگرچه در نشست های خبری جداگانه این دو مقام امنیتی، دلیل کناره گیری خود را نا توانی در امر اتخاذ تدابیر امنیتی، برای جرگه ی مشورتی صلح، عنوان نمودند.

آقای اتمر گفت: "من با صداقت کامل، به خاطر نپذیرفتن دلایلم در توجیه تدابیر امنیتی از سوی رییس جمهور، از مقام وزارت امور داخله استعفا دادم که خوشبختانه از سوی رییس جمهور، استعفای من پذیرفته شد."

همین گونه امرالله صالح، در نشست خبری خود گفت: "به خاطر بی اعتمادی رییس جمهور به کارم در مورد تأمین تدابیر امنیتی بهتر به خاطر برگزاری جرگه ی مشورتی صلح، از مقامم استعفا دادم."

اما سوال های فراوانی در مورد کناره گیری این دو مقام امنیتی، به وجود آمده است. پرسشی که آیا دلیل کناره گیری این دو تن از مقامهایشان به خاطر کوتاهی در امر تأمین امنیت جرگه ی مشورتی صلح، بود و یا مواردی وجود دارد که حمله ی راکتی و فیر بالای جرگه از سوی طالبان، تنها بهانه برای کنار زدن این دو تن شده است؟

وحید عمر سخنگوی حامدکرزی رییس جمهور افغانستان، دلیل کنار رفتن این دو مقام امنیتی را، حمله ی طالبان به جرگه ی مشورتی صلح از سوی طالبان عنوان نموده و حس مسوولیت پذیری آن ها را قابل قدر می داند.

اما کریم هاشمی والی پیشین لوگر و آگاه مسایل سیاسی، به این باور است که دلایل سیاسی در این امر وجود دارد، نا توانی در امر تأمین امنیت جرگه ی مشورتی تنها بهانه ی رسانه ای بود که عنوان شد.

آقای هاشمی می گوید: "حمله ی راکتی بالای جرگه ی مشورتی صلح، به مراتب کم اهمیت نسبت به حملات دیگر طالبان بالای کابل در زمان کار این دو مقام بود. ما به یاد داریم که حمله ی طالبان در روز هشت ثور 1387 بالای مقام های دولتی که منجر به کشته شدن مردم و یک نماینده ی مردم شد. همین طور حمله به فروش گاه بزرگ افغان در صد متری ریاست جمهوری و چندین مورد دیگر، بزرگتر از این حمله بودند، پس چرا در آن زمان، این حملات ضعف کاری مقامات امنیتی پنداشته نشد رییس جمهور به خاطر ضعف کاری این مقام های امنیتی را کنار نزد و یا این ها استعفا ندادند. همچنان اگر ما تدابیر ضعیف امنیتی در روز آغاز جرگه ی مشورتی صلح را، دلیل بر استعفای آقای اتمر و صالح قبول نماییم، چرا آقای رحیم وردک وزیر دفاع از این امر مستثنی دانسته شده است؟ از این رو به باور من، این دو مقام به ویژه آقای صالح مجبور به استعفا شده است."

پیش از این از تنش ها میان آقای اتمر و همچنان مخالفت های جدی آقای صالح با رییس جمهور و نزدیکانش، سخن زده می شد. عمدتاً این مخالفت ها، بر سر رها سازی طالبان از زندان و مبارزه با طالبان عنوان می شد. آقای صالح بار ها به رسانه ها و در محافل سیاسی شکایت نمود که نهاد وی دهشت افگنان را بازداشت نموده به مقام های قضایی می سپارد و پس از مدتی رها می شوند، او این کار را اصلی ترین مشکل در امر تقویت طالبان و مختل شدن مبارزه با تروریزم عنوان می کرد.

همین گونه آقای اتمر، تنها فرد از تیم حامد کرزی در کنار این که متهم به قوم گرایی شدید بود؛ اما لحن تندی در برابر طالبان اتخاذ می نمود، با این حال که همواره رییس جمهور طالبان را برادر خطاب می نماید.

اکنون این دو تن در حالی از پست هایشان کنار رفتند که جرگه ی مشورتی صلح، در فیصله های خود رها سازی طالبان از زندان های افغانستان را، پیشنهاد نموده است.

نورالحق علومی، آگاه مسایل سیاسی و نماینده قندهار در پارلمان می گوید: "به یقین آقای صالح و آقای اتمر توسط رییس جمهور با فشار های افراد نزدیک به کرزی و استخابارات پاکستان برای این که به طالبان چراغی سبزی نشان داده شود، کنار زده شدند. آقای صالح تمام مسایل استخباراتی کشور و دخالت کشور های همسایه را، می دانست و همیشه مشوره های به رییس جمهور می داد که این مشوره ها به مذاق استخابارات پاکستان، خوش نمی خورد؛ از این رو استخبارات پاکستان بار ها از کرزی خواسته بود که وی را کنار بزند که سر انجام آقای کرزی منافع افغانستان را، قربانی منافع پاکستان و شریک سازی طالبان در قدرت نمود."

در این حال نشستی که در ترکیه به خاطر اعتماد سازی و تعامل میان کشور های آسیایی صورت گرفته است، حامد کرزی شرکت نموده و در حاشیه ی این نشست با مقام های ترکی و احتمالا پاکستانی برای چگونگی تأمین امنیت و مصالحه با طالبان، مذاکره نماید.

در تازه ترین واکنش های پاکستان پس از کنار رفتن امرالله صالح و حنیف اتمر، وزیر خارجه ی پاکستان از بهبود روابط این کشور با دولت افغانستان سخن گفته است.

همین گونه نظر به اظهارات سخنگوی وزارت داخله، در روز آغاز جرگه از میان تروریستان بازداشت شده، یک نفر از افراد تدارکاتی جرگه ی مشورتی بوده که مسوولیت تدارکات و استخدام آن ها به عهده ی فاروق وردک وزیر معارف و مسوول کمیسیون برگزاری جرگه ی مشورتی صلح، بود. پس چرا در این امر، اقای فاروق وردک مورد سوال قرار نگرفته است و رییس جمهور به این مسئله توجه نکرد؟

سرور جوادی عضو مجلس نمایندگان و از منتقدان کرزی، می گوید: "همان طور که آقای امرالله صالح گفت، بر علاوه ی حادثه ی روز جرگه در استعفای او ده ها دلیل داخلی و خارجی وجود دارد، مشخص شد که آقای صالح را تیم طالبانی رییس جمهور و استخبارات پاکستان کنار زد و متأسفانه دیده شد که یکبار دیگر هم رییس جمهور افغانستان، تسلیم تروریستان شد و منافع افغانستان را، قربانی علاقه ی قومی و گروهی خود نمود."

آقای جوادی در مورد مشکل آقای کرزی با این دو مقام امنیتی می گوید: " صالح طرفدار سرسخت مقابله وسخت گیری با تروریستها و استخبارات پاکستان بود، او بارها در پارلمان از نبود اراده مبارزه در مسولین عالیر تبه علیه تروریزم وحتی وجود شبکه های همکار با تروریزم، در دولت سخن گفت. این نقطه مشکل اول کرزی با صالح بود ومشکل دوم؛ تبار صالح بود کسی که مغز واعصاب دستگاه امنیتی را در اختیار داشت، مخالف جریان تبارگرایانه پیرامون کرزی بود ، حالا در نبود او راه برای یک دست کردن قوای امنیتی جهت تقویت وسرعت بخشیدن به روند استیلای قومی بازشده است.

همین طور کرزی با اتمر هم مشکل داشت، مشکل کرزی واتمر اول در روحیه ضد پاکستانی اتمر است که نقطه مشترک اتمر وصالح است، نقطه دوم ضد طالبانی بودن اتمر. او پشتون گرای جدی است اما طالبان را عامل عقب افتادن پشتونها در میدان اقتدار سیاسی قومش می داند ومشکل سوم کرزی با اتمر برسر ترکیب تیم خاص قدرت در حلقه کرزی است. اوبار ها ازین بابت با کرزی در گیرشده ودرین اواخر چند بار قصد کناره گیری داشته است."

با این حال، جرگه ی مشورتی صلح به پایان رسید و در بند هشتم قطع نامه ی این جرگه، در خواست جدی شده است که دولت افغانستان و نیروهای بین المللی اقدام فوری در رها سازی طالبانی که به تلاش های امنیت ملی و پولیس در زندان بسر می برند، انجام دهند. به باور هارون میر آگاه مسایل سیاسی، اکنون آقای ابراهیم اسپین زاده، از بستگان حامد کرزی سرپرست امنیت ملی تعیین شده و تمام زمنیه ها برای رها سازی طالبان در بند فراهم شده است.

اما این پرشس هنوز باقی است که آیا نیروهای ناتو وامریکایی، به همین آسانی اجازه خواهند داد که کسانی که با مصرف پول زیاد و تلفات انسانی، باز داشت شده اند رها شوند و مثل گذشته در صف تروریستان ایستاد شده و با دولت و نیروهای بین المللی بجنگند؟

نشر شده در: www.afghanistanvotes.com